زمين خيلى كمتر بود آيا مالك مىتواند پول زمين را مطالبه كند واگر مطالبه كرد قيمت روز تحويل دادن زمين را بايد بگيرد يا قيمت فعلى را بايد مطالبه كند ؟ ج - در فرض سئوال اگر زمين مزبور موات بوده وفقط بعنوان حيازت أطراف آن سيم كشيده بيع آن باطل است . بلى واگذارى حق حيازت كلا با بعضا به ديگرى وگرفتن پول در مقابل آن جايز است بنابر اين اگر مجانا آن حق را واگذار نكرده مىتواند مطالبه ارزش آن را در زمان واگذارى بنمايد . وقف نمودن زمين موات س 31 - به عرض مىرساند ، در زمين شش دانگ بطور مشاع كه هم داراى مالك مىباشد وهم وقف است ، مؤسسه‌اى تأسيس شده واز زمان طاغوت عده‌اى از كاركنان مسلمان در زمين مورد بحث مشغولند ودر موقع ظهر ، اقامه نماز مىكنند ونيز چند خانه سازمانى در اين زمين ساخته شده وعده‌اى از كاركنان ، در آن ساكن هستند ، اين زمين قبل از تأسيس مؤسسه ، مرتع بوده ، در آن وقت ، مقدار پولى ، به چوپان داده‌اند چوپان هم تخليه كرده ونيم دانگ اين زمين ، داراى مالك است وپنج دانگ ونيم آن ، وقف است واين وقف ، كه بنام دو نفر است ، متولى شرعي هم دارد ووقف هم بايد در راه حضرت امام حسين عليه السلام عزادارى واطعام شود وصاحب نيم دانگ ، اجازه كتبي داده است كه رضايت دارم ، در آن نماز ، واقامه عزادارى شود ودو نفر متولى شرعي هم رضايت كتبي داده‌اند واظهار مىدارند كه رضايت داريم . لطفا بفرمائيد از نظر شرعي اشكال دارد يا خير ؟ ج - از قضية شخصية اطلاع ندارم ، بطور كلى ، مرتع مذكور اگر از أراضي معموره وقابل خريد وفروش بوده ، طبق وقف نامه شرعي بايد عمل شود وساكنين مىتوانند ، آن را از متولى شرعي ، به اجرت عادله ، با نظر خبره امين ، اجاره نموده واجرت آن را به مصرف تعيين شده برسانند ، اما اگر علم دارند كه هنگام وقف زمين ، از أراضي موات ، بوده وواقف هيچ عمل احيائى انجام نداده ، اين وقف موات است وهيچ اثر شرعي ندارد ودر صورت وقف بودن بنحو شرعي ، متولى حق اجازه تصرف در آن ، بدون اجرت را ندارد وتصرف متصرفين فعلى ، بىاجرت ، محكوم به غصب است .